مفاهيم و حقوق مالكيت فكري

   حقوق مالکيت فکري

مالكيت فكري (Intellectual Property=IP) در معناي عام خود عبارت است از حقوق قانوني منتج از فعاليت ذهني و فكري در زمينه هاي صنعتي، علمي، ادبي و هنري.
حقـــوق مالکيت فکري به دو بخش مالکــــيت صنعتي و حق انحصاري اثر تقسيم مي شود.

مالکيت صنعتي  (Industrial Property) خــود در برگيرنده حقــوق قانوني مربوط به دارايي هاي فکــري نظير موارد ذيل است:

 

 

 

حق انحصاري اثر (Copyright) نيز مربوط است به حقوق پديدآورندگان آثار ادبي و هنري.

 

كشورها به دو دليل اصلي قوانيني را جهت حمايت از مالكيت فكري وضع مي كنند. اول بيان قانوني حقوق معنوي و اقتصادي افراد خلاق در ارتباط با آنچه كه خلق مي كنند و حقوق عموم براي دسترسي به دستاورد اين افراد. دوم توسعه و ترويج خلاقيت ها و گسترش و كاربردي كردن نتايج آنها و نيز تشويق تجارت منصفانه كه در رشد اقتصادي و اجتماعي مؤثر خواهد بود.

 

حمايت قوى و مؤثر از حقوق مالکيت فکري سنگ بنايى است براي ايجاد سرمايه گذارى سالم در تحقيقات، علم و فنآوري که يک رشته مزاياى بلند مدت اقتصادى به دنبال دارد. برخى از پي آمدهاي اين حمايتها به قرار ذيل است:

 

 

  • پديد آمدن انگيزه براى نوآورى و در نتيجه ايجاد محيطى که در آن به نوآورى پاداش داده مى شود.
  • تشويق کشف روش هايى براى توليد و توزيع فرآورده هاى موجود با هزينه کمتر.
  • دعوت به عرضه محصولات؛ دانش فنى و خدمات جديد، کم خطر و مؤثر.
  • ايجاد انگيزه براى بازارهاى داخلى از طريق پذيرش و بهبود محصولات و فن آورى هاى موجود. تشويق انتقال دانش فنى.
  • کارآفرينى چه درصنايع پايه و چه در صنايع پشتيبان در تمامى سطوح اقتصاد.
  • ايجاد نيروى کار باکيفيت بالا تر و با فن آشناتر از طريق آموزش ضمن کار، در ارتباط با انتقال دانش فنى.
  • افزايش سرمايه هاى جديد که مى توان آن ها را به منظور توسعه اقتصادى به کار انداخت.
  • تحقق پيشرفت هايى که به ارتقاء سطح تکنولو ژى درسرتاسر جهان مدد خواهند رساند. 

قراردادهاي مهم بين المللي مربوط به مالکيت فكري

 ابتدا در دو معاهده بين المللي اهميت مالکيت فکري به رسميت شناخته شد:
معاهده پاريس(1883) براي محافظت از مالکيت صنعتي و معاهده برن (1886) براي محافظت از حق انحصاري اثر.

سازمان جهاني مالکيت فکري نظارت بر اجراي اين دو معاهده را بر عهده دارد.

 

 در سالهاي اخير نيز موافقتنامه تريپس براي جنبه هاي تجاري مالکيت فکري مطرح شد که سازمان تجارت جهاني بر اجراي آن نظارت دارد. 

 

 

  حقوق تملک دارايي هاي فکري (Ownership Rights)

 در بحث مالکيت دارايي هاي فکري به دو نوع تملک يا مالکيت بايد توجه نمود که عبارت است از تملک معنوي و تملک مادي.

 

به عبارت ديگر هر نوع دارايي فکري اعم از پتنت، طرح صنعتي، علامت تجاري، حق مؤلف و . . . داراي پديده آورنده يا پديد آورندگاني است که مالک معنوي آن دارايي مي باشند و هميشه و همه جا بايد نام آنان به عنوان پديد آورنده (مخترع، طراح، نويسنده و . . .) ذکر شود.

 

از سوي ديگر، اختراع يا اثر مي تواند از لحاظ مادي به هر يک از پديد آورنده(گان)، حاميان(سرمايه گذاران) و يا هر دو متعلق باشد. معمولاً اين مالک مادي است که براي ثبت اقدام مي کند و هزينه هاي آن را مي پردازد و او مي تواند در مورد نحوه واگذاري، فروش و اجاره داراييهاي فکري و يا اعطاي مجوز بهره برداري تصميم گيري نمايد.

 

در مواردي که پديد آورنده کارمند کسي يا سازماني بوده و براي نوآوري خود از وقت، بودجه و امکانات کارفرما استفاده کرده باشد، مالک مادي اختراع يا اثر کارفرما است. در بيشتر قوانين کشورها مالک مادي مثل دانشگاه يا مؤسسه تحقيقاتي ملزم است هنگام بهره برداري اقتصادي از اثر حداقل سهمي را به پديدآورنده اختصاص دهد که ميزان دقيق آن را توافق طرفين يا قانون تعيين مي نمايد. به عنوان مثال در قانون فعلي کشور فرانسه اين سهم حداقل پنجاه درصد از درآمد خالص حاصل از اختراع است.

  بعضي ار تعاريف مربوط به موضوع مالكيت فكري

 - اختراع (Invention)
محصول يا فرآيندي است كه راه نويني را جهت انجام کاري ارائه مي دهد يا راه حل فني جديدي را براي حل مشكلي پيشنهاد مي كند (وايپو).

- اختراع کوچک (Utility Models)
اختراع کوچک اختراعي است که تمام الزامات قابليت ثبت اختراع را ندارد ولي داراي استفاده صنعتي است.

 

- تحقيق بنيادي (Fundamental research)
عبارت است از تحقيق طراحي شده براي ايجاد درک نويني از اصول و فرايندهاي اساسي و اصلي (يونسکو).

 

- تحقيق کاربردي (Applied research)
عبارت است از تحقيقي که طراحي مي شود براي ايجاد (خلق) فناوري جديد (يونسکو).

- حق انحصاري اثر (Copyright)
حق انحصاري اثر عبارت است از حقوق اعطا شده به پديدآورندگان آثار و كارهاي ادبي و هنري (وايپو).

 

- حق ثبت اختراع (Patent)
پتنـت حــق انحصاري اسـت كـه در قبـال اختـراع ثبت شده به مختـــرع يا نمـايندة قانوني او اعــطا (grant) مي‌شود (وايپو).

- علائم تجاري (Trademarks)
علامت تجاري نشانه شاخصي است كه معرف كالاها يا خدمات معين ايجاد شده توسط شخص يا شركت خاصي مي باشد (وايپو).

- علائم جغرافيايي (Geographical Indications)
علامت جغرافيايي نشانه اي است براي كالاهايي كه مبدا جغرافيايي ويژه اي دارند و داراي كيفيت يا اعتباري مي باشند كه ناشي از خاستگاه آنهاست (وايپو).

- طرح هاي صنعتي (Industrial Designs)
طرح صنعتي جنبه تزئيني يا زيبايي شناسي كالا را نشان مي دهد. طرح مي تواند شامل خصوصيات سه بعدي مثل شكل كالا يا خصوصيات دوبعدي مانند الگوها، خطوط و رنگ باشد (وايپو).

 

- مالكيت صنعتي (Industrial Property)
مالكيت صنعتي دربرگيرنده اختراعات، طرحهاي صنعتي، علائم تجاري و خدماتي، نامهاي تجاري،‌ نشانه هاي جغرافيايي مبدأ‌ كالا و حمايت عليه رقابت غير منصفانه است (وايپو).

 

- نوآوري (Innovation)
نوآوري يعني تبديل اختراع به محصول يا فرآيند بازار پسند (وايپو). به عبارت ديگر نواوري بهره برداري موفقيت آميز از ايده هاي نو است.

 

 

 

 

 

ثبت داراييهاي فكري

  کليات ثبت اختراع

 

اختراع (Invention) محصول يا فرآيندي است كه راه جديد انجام کاري را ارائه مي دهد يا راه حل فني جديدي را براي مشكل خاصي پيشنهاد مي كند.

حق ثبت اختراع يا پتنت (patent) حــق انحصاري اسـت كـه در قبـال اختـراع ثبت شده به مختـــرع يا نمـايندة قانوني او اعــطا (grant) مي‌شود.

پتنت حمايت قانونـي از اختـراع را براي دارندة آن تأمين مي‌كند. اين حمـايت براي مــدت محـدودي (حداکثر بيست سال) در ازاي افشاي جزئيات اختراع براي عموم، اعطا مي‌گردد.

حمايت پتنت به اين معنا است كه مورد اختراع را نمي‌توان بدون اجازة دارندة‌ پتنت به صورت تجاري توليد كرد، استفاده يا توزيع نمود و به فروش رساند. به اين نکتة مهم بايد توجه داشت که پتنت مجوز توليد محصول اختراعي نيست بلکه تنها ديگران را از توليد آن باز مي دارد.

حقــوق پتنت معـمولاً پس از ارائه دادخواست از سوي دارندة آن به دادگاه، احقاق مي شود. دادگاه در بيشتر نظام‌ها، شخص يا اشخاص نقض كننده حقوق پتنت را از اين كار باز داشته و وي را مکلف به جبران خسارتهاي وارده به صاحب حق اختراع مي نمايد.

همچنين چنانچه شخص ثالثي در دادگاه حق اعطا شدة پتنت را به چالش كشيده و در اين امر موفق شود، حق پتنت اعطا شده غير معتبر شناخته خواهد شد. به عنوان مثال بتواند ثابت نمايد که اختراع فاقد شرايط قانوني و لازم بوده است.

دارندة پتنت حق دارد تصميم بگيرد چه كسي مي تواند در طول مدت حمايت، از اختراع وي بهره‌برداري نمايد. وي مي‌تواند با عقد قرارداد اجازه يا ليسانس استفاده از اختراع را به افراد ديگر واگذار کند. دارندة‌ پتنت همچنين مي‌تواند حق اختراع خود را بطور كامل به ديگري بفروشد كه خريدار، دارندة جديد آن اختراع شناخته خواهد شد.

با انقضاي دورة زماني پتنت (حداکثر 20 سال از زمان ثبت تقاضانامه)، حمايت از اختراع پايان گرفته و استفاده از آن در اختيار عموم خواهد بود. يعني دارندة پتنت ديگر حقوق اختراع خود را دارا نبوده و هر شخصي مي‌تواند از آن بهره برداري تجاري کند.
 

  شرايط عمومي ثبت اختراع

به طور كلي اختراعي قابل ثبت است كه حداقل شرايط ذيل در آن محقق باشد:

1) نو باشد (novelty): اختراع بايد داراي مشخصه جديدي باشد كه سابقه آن مشخصه در دانش و زمينه فني مربوط به آن اختراع پيش بيني نشده باشد. به اين دانش موجود در اصطلاح Prior Art اطلاق مي‌گردد.

2) داراي گام ابتكاري باشد (inventive step): اختراع بايد علاوه بر نو بودن، ارتقاء قابل توجهي را در حيطة خود موجب شود بطوريكه استنتاج آن توسط فردي با دانش متوسط در آن زمينه امري بديهي محسوب نشود. به عبارت ديگر راه حل فني را كه اختــراع براي حل مشكل پيشنهاد مي‌كند، بايد نسبت به ساير راه حلهاي احتمالي موجود، مزيت قابل توجهي داشته باشد. در واقع اختراع بايد بتواند در حيطه خود مشکلي را از مشکلات موجود که هنوز راه حلي ندارند، حل نمايد تا داراي گام ابتکاري باشد.

3) فايده عملي داشته باشد (practical use): اختراع نبايد صرفاً تئوريك و نظري باشد بلکه بايد قابليت استفاده عملي و توليد در صنعت را داشته باشد.

4) مشمول موارد غير قابل ثبت نباشد (Unpatentable Subject Matter): علاوه بر سه شرط فوق در بيشتر كشورها قوانيني وجود دارد كه به موجب آنها نمي‌توان بعضي اختراعات را در آن سرزمين به ثبت رساند؛ مثل آنچه كه برخلاف نظم عمومي و اخلاقيات باشد، يا كشفها و تئوريهاي علمي، روشهاي رياضي، گونه‌هاي گياهي و حيواني، روشهاي تجارت، روشهاي معالجه يا تشخيص بيماري در انسان و دام و نرم‌ افزارهاي كامپيوتري فاقد اثرات فني.

  اختراعات کوچک(Utility Models)

 بطور کلي، اختراع کوچک اختراعي است که تمام الزامات قابليت ثبت اختراع را ندارد ولي داراي استفاده صنعتي است.
هدف از شمول اختراعات کوچک در نظام مالکيت فکري بعضي از کشورها، پرورش و مراقبت از نوآوريهاي درون زاد بخصوص در کسب و کارهاي کوچک و متوسط و در بين اشخاص حقيقي است. به عنوان مثال در کشور آلمان مي توان محصولات جديد را با هزينه کمتر، راحت تر و در مدت زمان کوتاهتري به صورت اختراع کوچک به ثبت رساند. به خصوص در مورد شرط دارا بودن گام ابتکاري اختراعات کوچک، سخت گيري زيادي صورت نمي گيرد.

در حال حاضر کشورهايي که اختراعات کوچک را ثبت مي کنند، عبارتند از: استراليا، آرژانتين، ارمنستان، اطريش، بلاروس، بلژيک، برزيل، بلغارستان، چين، کلمبيا، کاستاريکا، جمهوري چک، دانمارک، استوني، اتيوپي، فنلاند، فرانسه، گرجستان، آلمان، يونان، گواتمالا، مجارستان، ايرلند، ايتاليا، ژاپن، قزاقستان، کنيا، قرقيزستان، مالزي، مکزيک، هلند، پرو، فيليپين، لهستان، پرتقال، جمهوري کره، جمهوري مولداوي، فدراسيون روسيه، اسلواکي، اسپانيا، تاجيکستان، ترينيداد و توباگو، ترکيه، اکراين، اروگوئه، و ازبکستان.

  موارد غير قابل ثبت به عنوان اختراع

·  کشفيات (موادي که از قبل در طبيعت موجود است)

·  نظريه هاي علمي

·  روشهاي ريا ضي

·  طرحها و نقشه ها

·  قواعد و روشها (مثل روش انجام تجارت، فعاليت ذهني، بازي)

·  نرم افزار رايانه اي فاقد اثر فني

·  روش تشخيص يا معالجه بيماري در انسان يا دام

·  گونه هاي گياهي يا جانوري يا روش ايجاد*

·  اختراعي که استفاده تجاري آن مخل نظم عمومي يا اصول اخلاقي باشد.

در امريکا مي توان گونه  هاي گياهي را تحت عنوان پتنت گياه ثبت کرد و در انگليس و برخي از کشورهاي اروپايي مي توان گونه هاي گياهي را تحت معاهده UPOV ثبت نمود. لازم به ذکر است که گونه هاي گياهي يا جانوري تراريخته را به شرطي که گونه جديدي نباشند مي توان به ثبت رساند.

 

معاهده همكاري اختراع PCT

 

PCT يك معاهده جهت ثبت اختراع بين المللي است كه سيستمي را براي تسليم اظهارنامه هاي بين المللي اختراع در اختيار متقاضيان قرار مي دهد و به آنها اجازه مي دهد كه براساس يك اظهارنامه بين المللي واحد براي كسب گواهي ثبت اختراع (پتنت) در كشورهاي مختلف اقدام نمايد.

PCT مسير كسب حمايت از اختراع را در كشورهاي مختلف كوتاه تر كرده و آن را براي:۱) استفاده كنندگان از اين سيستم و ۲) ادارات ملي ثبت اختراع، كاراتر و اقتصادي تر مي سازد.

با اينكه PCT مسير را كوتاه تر و ساده تر مي كند ولي تصميم گيري در مورد اعطاء گواهي ثبت اختراع در حيطه اختيارات ادارات ملي ثبت اختراع كشورهاي عضو و يا ادارات منطقه اي ثبت اختراع مي باشد.

به طور كلي فرايند PCT از مراحل اصلي زير تشكيل شده است:

الف) تسليم اظهارنامه ملي اختراع

  • تسليم اظهارنامه ملي به ادارات ملي اختراع كشورهاي عضو معاهده يا تسليم اظهارنامه منطقه اي ادارات منطقه اي عضو

معمولاً، شما اولين اظهارنامه اختراع خود را بعد از تنظيم، تسليم اداره ملي و يا منطقه اي ثبت اختراع مي كنيد كه اين اظهارنامه معمولاً با عنوان اظهارنامه ملي و يا منطقه اي ناميده مي شود و به طور كلي، اغلب شامل موارد زير است:

  • درخواست
  • شرح يا توصيف اختراع
  • ادعا يا ادعاها
  • چكيده اختراع
  • نقشه يا نقشه هاي فني (در صورت لزوم)

ب) فاز بين المللي

  • تسليم اظهارنامه بين المللي
  • گزارش جستجوي بين المللي (ISR) و اظهار نظر كتبي
  • انتشار بين المللي
  • جستجوي بين المللي تكميلي (اختياري)
  • بررسي مقدماتي بين المللي (اختياري)

بر اساس محتواي اظهارنامه ملي متقاضي مي تواند يك اظهارنامه PCT تنظيم كند و در هر زماني كمتر از ۱۲ماه از تاريخ تسليم اظهارنامه ملي يا ادعاي حق تقدم به اداره دريافت كننده، كه همان اداره ملي يا منطقه اي ثبت اختراعات است، تسليم كند. همچنين متقاضي مي تواند مستقيماً اظهارنامه PCT خود را به دفتر بين المللي سازمان جهاني مالكيت معنوي تسليم كند. یک اظهارنامه PCT همان اعتبار، اظهارنامه ملی در هر یک از کشورهای عضو معاهده را دارد. هر اظهارنامه PCT بایستی مشمول جستجوی بین المللی قرار گیرد. جستجوی بین المللی توسط برخی از ادارات ملی و یا منطقه ای انجام می گیرد که توسط WIPO به عنوان مراجع ذيصلاح جستجوی بین المللی انتخاب شده اند. پس از سپری شدن ۱۶ ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه ملی، گزارش جستجوی بین المللی و یک اعلام نظر کتبی توسط مرجع جستجوی بین المللی برگزیده ارسال خواهد شد. متقاضی همچنین می تواند درخواست جستجوی بین المللی تکمیلی را داشته باشد. چنانچه متقاضي از اظهار نظر كتبي مرجع جستجوي بين المللي مجاب نشود، مي تواند به دلخواه و با ارائه تقاضا انجام بررسی مقدماتی بین المللی را تقاضا كند. بررسی مقدماتی بین المللی پس از اتمام دوره ۳۰ ماهه از تاریخ تسلیم اظهارنامه ملی به طور عمومی منتشر خواهد شد. بررسی مقدماتی بین المللی نیز توسط برخی ادارات ملی و منطقه ای که توسط WIPO منصوب شده اند، انجام می گیرد و در آن به طور صريح و كتبي در مورد قابلیت ثبت و یا عدم قابلیت ثبت اظهارنامه بین المللی به عنوان اختراع اظهار نظر می شود. اين اظهار نظر متقاضي را در مورد امكان دريافت گواهي ثبت اختراع در كشورهاي تعيين شده مطلع مي كند و از طرفي در صورت ورود به فاز ملي به ادارات ملي و منطقه اي ثبت اختراع در ارزيابي ادعاي اختراعي كمك خواهد كرد. اما بايستي در نظر داشت كه اين اظهار نظر براي ادارات ملي كشورها الزام آور نيست. پس از سپري شدن ۱۸ ماه از تاريخ تسليم اظهارنامه ملي و يا ادعاي حق تقدم، WIPO اظهارنامه بين المللي را بر روي پايگاه اطلاعات اختراعات خود (PATENTSCOPE) منتشر مي كند كه مي تواند همراه با گزارش جستجوي بين المللي باشد.

فاز ملي

  • بررسي شكلي و ماهوي اظهارنامه بين المللي در ادارات ملي و منطقه اي عضو معاهده

با ورود به فاز ملي، فاز بين المللي به اتمام مي رسد. ورود به فاز ملي معمولاً ۳۰ ماه بعد از تسليم اظهارنامه ملي و يا ادعاي حق تقدم انجام مي­شود. در واقع متقاضي با داشتن گزارش جستجوي بين المللي و اظهار نظر بررسي مقدماتي بين المللي، در موقعيت تصميم گيري براي ورود يا عدم ورود به فاز ملي قرار مي گيرد. در صورت ورود به فاز ملي، اين گزارش و اظهار نظر كتبي به ارزيابي ادعاي اختراع مذكور توسط ادارات ملي كشورهاي تعيين شده كمك خواهد كرد. لازم به ذكر است كه تصميم گيري در مورد اعطاء حمايت به ادعاي اختراع مذكور در محدوده مرزهاي كشور تعيين شده به عهده اداره ملي و بر اساس قوانين و مقرارت ملي همان كشور است و اظهار نظر كتبي و گزارش جستجوي بين المللي براي آن كشورها الزام آور نبوده و فقط جنبه مشورتي دارند.

مزاياي PCT چيست؟

معاهده همكاري اختراع يا همان PCT، سنگ بناي سيستم بين المللي اختراع است كه يك سيستم جهاني را براي ساده تر كردن تسليم اظهارنامه ها فراهم كرده است. از مزاياي اين سيستم مي توان به موارد ذيل اشاره كرد:

  • سهولت در تسليم اظهارنامه ثبت اختراع به ادارات ملي و يا منطقه اي
  • جلوگيري از صرف هزينه هاي اضافي و فراهم كردن شرايط و زمان اضافي براي تجديد نظر و اعمال اصلاحات در مدارك و مستندات اظهارنامه ثبت اختراع
  • ايجاد شرايطي در مورد تصميم گيري براي ثبت و يا عدم ثبت اختراع
  • فراهم كردن شرايطي براي دانشگاهها، مؤسسات تحقيقاتي و شركت هاي بزرگ براي سهولت در كسب حمايت بين المللي اختراع

سهولت در تسليم اظهارنامه ثبت اختراع به ادارات ملي و يا منطقه اي

يك اظهارنامه بين المللي واحد همان اعتبار قانوني اظهارنامه ملي را در هر يك از كشورهاي عضو دارد. بدون سيستم PCT، شخص متقاضي بايستي در هر كشور مطبوع، يك اظهارنامه جداگانه تنظيم و تسليم كند. در واقع اگر متقاضي در هريك از كشورهاي مطبوع به طور جداگانه اظهارنامه تسليم كند حدود ۴،۰۰۰ برگه بايستي تنظيم مي كرد در صورتي كه اين تعداد در سيستم PCT به تقريباً ۳۰ برگه كاهش يافته است.

جلوگيري از صرف هزينه هاي اضافي و فراهم كردن شرايط و زمان اضافي براي تجديد نظر و اعمال اصلاحات در مدارك و مستندات اظهارنامه ثبت اختراع

از ويژگي برجسته سيستم PCT، به تعويق انداختن و در برخي موارد صرفه جويي در هزينه هاي ناشي از ثبت بين المللي اختراع است كه در مقايسه با كنوانسيون پاريس كه متقاضي بايستي حداكثر تا ۱۲ ماه بعد از تسليم اظهارنامه ملي و يا ادعاي حق تقدم در يك اداره ملي با پرداخت هزينه در كشور مطبوع پروسه ثبت اختراع را شروع كند، اين مدت در سيستم PCT 30 ماه است.

به علاوه، متقاضي به دليل داشتن زمان اضافي مي تواند:

  • اختراع خود را توسعه دهد و يا اصلاح و تكميل كند؛
  • براي اختراع خود سرمايه گذار، شريك و حامي مالي پيدا كند؛
  • امكانات تجاري اختراع خود را بررسي كند.

نقش WIPO در سيستم PCT :

مسئوليت هماهنگي بين المللي و مديريت سيستم PCT به عهده سازمان جهاني مالكيت معنوي مي باشد. همچنين اين سازمان مجمع PCT، گروه كاري PCT و جلسات مراجع بين المللي را سازماندهي مي كند. به علاوه سازمان جهاني مالكيت معنوي در قبال هر يك از اظهارنامه هاي PCT مسئوليت هاي زير را به عهده دارد:

  • دريافت و نگهداري تمام مدارك و مستندات اظهارنامه هاي بين المللي؛
  • بررسي شكلي اظهارنامه هاي بين المللي؛
  • انتشار اظهارنامه بين المللي بر روي پايگاه داده هاي پتنت PATENTSCOPE ؛
  • انتشار اطلاعات اظهارنامه هاي بين المللي مطابق قوانين و مقرارت PCT؛
  • ترجمه بخش هاي مختلف اظهارنامه بين المللي به زبان انگليسي يا فرانسه، درصورت لزوم؛
  • ارسال مدارك به ادارات و اشخاص حقيقي و
  • ارائه مشاوره حقوقي به ادارات و اشخاص حقيقي، در صورت درخواست.

اظهارنامه بين المللي اختراع:

اظهارنامه اي براي حمايت از يك مخترع كه براساس ضوابط و مقرارت معاهده همكاري اختراع (PCT) تنظيم و تسليم مي شود و به طور معمول شامل: درخواست، توصيف و شرح اختراع، ادعا يا ادعاها، نقشه هاي فني (درصورت لزوم) و چكيده اختراع مي باشد.

دفتر بين المللي:

منظور دفتر بين المللي سازمان جهاني مالكيت معنوي است. علاوه بر نقش اداره دريافت كننده اظهارنامه هاي بين المللي از تمام كشورهاي عضو معاهده، اين دفتر همچنين به برخي از ضوابط اداري مربوط به اظهارنامه هاي بين المللي كه در ساير ادارات ملي تنظيم شده است، رسيدگي مي كند.

تاريخ تسليم بين المللي:

همان تاريخ دريافت اظهارنامه بين المللي توسط اداره دريافت كننده است، منوط به اين كه در آن تاريخ، اظهارنامه بين المللي تمام شرايط موجود در قانون PCT را احراز كرده باشد.

مرجع بين المللي:

به سازماني كه عهده دار وظايف خاصي براساس ضوابط و مقررات PCT باشد، كه اداره دريافت كننده، مرجع جستجوي بين المللي، مرجع بررسي مقدماتي بين المللي و دفتر بين المللي، هر كدام مي تواند به عنوان مرجع بين المللي باشند.

فاز بين المللي:

روندي شامل چهار مرحله اصلي: تسليم اظهارنامه بين المللي و رسيدگي به آن توسط اداره دريافت كننده؛ انجام و ارائه گزارش جستجوي بين المللي و اظهار نظر كتبي توسط مرجع جستجوي بين المللي؛ انتشار بين المللي اظهارنامه بين المللي و اسناد مربوط به آن به همان ترتيبي كه براي ادارات تعيين شده و منتخب ارسال شده است؛ و انجام بررسي مقدماتي بين المللي به درخواست و دلخواه متقاضي توسط مرجع بررسي مقدماتي بين المللي

مرجع بررسي مقدماتي بين المللي:

يك مرجع ( اداره ملي و يا منطقه اي ) منصوب شده توسط هيئت مديره PCT براي انجام بررسي مقدماتي بين المللي و ارائه گزارش در مورد قابليت ثبت ادعاي اختراع.

مرجع جستجوي بين المللي:

يك مرجع ( اداره ملي و يا منطقه اي) منصوب شده توسط هيئت مديره PCT براي انجام جستجوي بين المللي و ارائه گزارش جستجوي بين المللي و اظهار نظر كتبي در مورد آن گزارش.

گزارش جستجوي بين المللي:

گزارشي كه توسط مرجع جستجوي بين المللي ارائه مي شود و در آن با نشانگذاري خاص ارتباط بين تازگي، گام اختراعي و قابليت كاربرد صنعتي هر يك از ادعاهاي اختراع با دانش پيشين مرتبط با ادعاي اختراع مشخص مي شود.

گزارش بررسي مقدماتي بين المللي:

گزارشي كه به دلخواه و درخواست متقاضي توسط مرجع ذيصلاح بررسي مقدماتي بين المللي ارائه مي شود و با بررسي شروط تازگي، گام اختراعي و قابليت كاربرد صنعتي براي هر كدام از ادعاهاي اختراع، اظهار نظر كتبي در مورد قابليت ثبت ادعاهاي اختراع بيان مي شود كه البته اين اظهار نظر براي ادارت ملي و منطقه اي الزام آور نمي باشد.

انتشار بين المللي:

دفتر بين المللي سازمان جهاني مالكيت معنوي اظهارنامه بين المللي را بلافاصله بعد از اتمام ۱۸ ماه از تاريخ ادعاي حق تقدم افشاء و منتشر مي كند. اظهارنامه بين المللي منتشر شده، تمام متون تسليم شده توسط متقاضي، گزارش جستجوي بين المللي و هر نوع اصلاح ادعاها توسط متقاضي طبق ماده ۱۹ قانون و نيز هر گونه بيانيه طبق بند ۴٫۱۷ آيين نامه اجرايي قانون PCT را شامل مي شود. در صورتي كه اظهارنامه بين المللي به يكي از زبان هاي عربي، چيني، ژاپني، روسي، آلماني، فرانسوي، اسپانيائي و يا انگليسي باشد، به همان زبان منتشر مي شود.

اداره دريافت كننده:

اداره ملي، سازمان بين المللي و يا چند دولتي كه اظهارنامه بين المللي را دريافت و براساس قوانين و آيين نامه هاي PCT به آنها رسيدگي مي كند.

اداره منتخب:

اداره ملي يك كشور و يا اداره وابسته به يك دولت، كه توسط متقاضي بعد از انجام بررسي مقدماتي بين المللي براي كسب حمايت اختراع انتخاب مي شود.

اداره تعيين شده:

اداره ملي يك كشور و يا اداره وابسته به يك دولت، كه در اظهارنامه بين المللي براساس فصل يك قانون PCT تعيين شده است.

كشور تعيين شده:

كشور عضو معاهده PCT كه توسط متقاضي در اظهارنامه بين المللي براي كسب حمايت اختراع تعيين مي شود.

متقاضي:

هر شخص حقيقي و يا مؤسسه حقوقي كه در اظهارنامه بين المللي به عنوان متقاضي معرفي شود، به شرطي كه حداقل يكي از متقاضيان مليت و يا شهروندي يكي از كشورهاي عضو معاهده را داشته باشد.

اظهارنامه ملي:

يك اظهارنامه براي ثبت اختراع ملي يا منطقه اي، به غير از اظهارنامه اي كه براساس معاهده PCT تنظيم مي شود.

ادعاي حق تقدم:

چنانچه متقاضي قبل از اتمام ۱۲ ماه پس از تسليم اظهارنامه در يكي از كشورهاي عضو كنوانسيون پاريس، اظهارنامه مربوط به همان اختراع را در كشور ديگر عضو كنوانسيون تسليم نمايد مي تواند با ارائه مدارك اظهارنامه اوليه خود در اين مدت نسبت به ساير افراد داراي حق اولويت باشد.

به نقل از : http://iranpto.com